آزمایش های شیمی سال اول دبیرستان

 جلسه اول: مبانی کار عملی در آزمایشگاه

  1- آشنائی با محیط آزمایشگاه   2-  قوانین و مقررات ایمنی

     3-  علائم هشدار دهنده   4- آشنائی با آزمایشگاهی وسایل

..........................................................................................................................................

جلسه دوم:  خواص آب

موضوع آزمایش1 : مقایسه چگالی آب و چگالی یخ

موضوع آزمایش 2: مشاهده کشش سطحی آب

موضوع آزمایش 3: قطبی بودن مولکول آب

موضوع آزمایش4 : مقایسه رسانایی الکتریکی آب مقطر .آب معمولی و آب نمک

..........................................................................................................................................

جلسه سوم: محلول ها

موضوع آزمایش 1:اندازه گیری قابلیت انحلال نمک پتاسیم نیترات

موضوع آزمایش 2: اندازه گیری حجم هوای محلول در آب

 موضوع آزمایش 3: شناسایی اسید و باز (استفاده از معرف های تورنسل –فنل فتالئین .میتل اورانژ.ومعرف یونیور سال14-0)

موضوع آزمایش 4: شناسایی خاصیت اسیدی یا بازی در یک نمونه مجهول

موضوع آزمایش 5: تعیین PH مواد متداول (که به کمک معرف یو نیور سال 14-0 )

موضوع آزمایش6: تعیین PH مواد متداول در یک نمونه مجهول

..........................................................................................................................................

جلسه چهارم :سختی آب

موضوع آزمایش1:تعیین سختی موقت و دائم آب(اختیاری دانش آموزان برجسته)

موضوع آزمایش2:تهیه آب سخت  (محلول کلسیم کلرید در آب)و تشخیص آب سخت از آب مقطر  به کمک میزان کف صابون

..........................................................................................................................................

جلسه پنجم : قوانین گاز ها و هوا

مشاهده فشار سنج عقربه ایی آزمایشگاه و روش خواندن فشار هوا{ بارومتر توریچلی و تعیین مفهوم فشار اتمسفر( بخارات فوق العاده جیوه سمی است)}

  موضوع آزمایش1:ساخت مانومتر با لوله U وآب رنگی  و مشاهده تغییر فشار هوا  یک بالن 100 سي سي بر اثر گرم شدن در کف دست  و اندازه گیری تغییر فشار بر حسب سانتی متر آب (O  =   760mm Hg   ( 10mHاندازه گیری  فشار سیستم ها

 موضوع آزمایش2: بررسی اثر فشار بر حجم گازها

 موضوع آزمایش3:بررسی اثر دما بر حجم گاز

موضوع آزمایش4: تعیین در صد اکسیژن هوا(سرنگ ها ی شیشه ای  مورد استفاده باید خیلی روان ومسیر گاز  بطور کامل بدون منفذ باشد).

توجه - از عینک ایمنی  استفاده شود و نکات ایمنی کار با شعله کاملا رعایت گردد.

 ..........................................................................................................................................

جلسه ششم: فلزات ، نا فلزات

1-مقایسه خواص فیزیکی گوگرد و منیزیم(جلا، چکش خواری ، رسانایی... )

2- مقایسه رسانایی گرمایی فلزات

آزمایش های شیمی سال دوم تجربی و ریاضي

  جلسه اول: مبانی کار عملی در آزمایشگاه

 1-  آشنایی با محیط آزمایشگاه  2-  قوانین و مقررات ایمنی

  3- وسایل آزمایشگاهی متداول و طرز کار با آن

..........................................................................................................................................

   جلسه دوم : ( سیر  تاریخ نظریه های اتمی،  آشنایی با ساختار ماده)

     موضوع آزمایش 1 : مشاهده تخلیه الکتریکی در اتمسفر ( بوبین رومکورف )

     موضوع آزمایش 2 : مشاهده تخلیه الکتریکی در سری لامپ های تخلیه

     موضوع آزمایش 3 : بررسی خواص اشعه کاتدی .

     موضوع آزمایش 4 : نظریه بور ، ومشاهده طیف نشری خطی اتمی در لامپ های گیسلر

     بخشی از نکات ایمنی-1:·   کار با ولتاژ بالاو اشعه کاتدی خطرناک است.-2  نمایش فیلم مرتبط:  اشعه کاتدی و ساختار اتم (تهیه شده توسط گروه های آموزشی خراسان رضوی توصیه می شود. (

..........................................................................................................................................                     جلسه سوم : مشاهده طیف نشری خطی اتمي

 موضوع آزمایش1 :آشنایی با  چراغ بونزن،: نکات ایمنی کار با شعله

  موضوع آزمایش2 : آزمایش شعله

  موضوع آزمایش3 : تعیین کاتیون یک نمک مجهول

  بخارات فلزات و کاتیون های آنها سمی است ، تهویه مناسب لازم است

..........................................................................................................................................

جلسه چهارم : بررسی گروهی عناصرفلزی ، بررسی روند تغییرا ت خواص در عناصر یک خانواده فلزی

 موضوع آزمایش 1 : بررسی واکنش پذیری فلزهای گروه اول

موضوع آزمایش 2 : بررسی واکنش پذیری فلزهای گروه دوم

 این فلزات به شدت واکنش پذیرهستند .مقدار فلزات مورد آزمایش  کمتر از  یک چهارم عدس کافی است.

..........................................................................................................................................

 جلسه پنجم : بررسی گروهی عناصر نا فلزی ، بررسی روند تغییرا ت خواص در عناصر یک خانواده نا فلزی

 موضوع آزمایش 1 : مقایسه خواص فیزیکی  هالوژن ها

 موضوع آزمایش 2: مقایسه فعالیت شیمیایی هالوژن ها

 گاز  کلر وبخارات برم، فوق العاده سمی وخطرناک هستند. واکنش زیر هود و با محلول های رقیق انجام  شود. از مایع برم استفاده نکنید ، برای تهیه برم از مخلوط آب ژاول +هیدرو کلریدریک اسید +سدیم برمید  استفاده کنید.

..........................................................................................................................................

جلسه ششم : : بررسی روندهای تغییرات خواص فلزی و نافلزی در عناصر

موضوع آزمایش1: یادآوری و شناسایی اسید و باز به کمک معرف های تورنسل (لیتموس )، فنل فتالنین ، متیل اورانژ

موضوع آزمایش 2 : بررسی روندهای تغییرات خواص عناصر تناوب سوم ( اسیدی و بازی /    خواص فلزی و نافلزی) در تهیه منیزیم اکسید و گوگرد دی اکسید از عینک ایمنی  استفاده شود و نکات ایمنی کار با شعله کاملا رعایت گردد. از دانش آموزان بخواهید به شعله حاصل از سوختن منیزیم خیره نشوند.

..........................................................................................................................................

جلسه هفتم : بررسی ویژگی مواد یونی

موضوع آزمایش 1 : مقایسه قابلیت انحلال   مواد یونی در حلال های قطبی و غیر قطبی نظیر آب و تولوئن

موضوع آزمایش 2 : بررسی رسانایی الکتریکی محلول ها

..........................................................................................................................................

 جلسه هشتم :آب تبلور

 موضوع آزمایش : تعیین تعداد مولکول های آب تبلورو فرمول یک   نمک آب پوشیده

 نمک باریم کلرید دوآبه برای این واکنش مناسب است ، اما این نمک سمی است

 از عینک ایمنی  استفاده شود و نکات ایمنی کار با شعله کاملا رعایت گردد.

..........................................................................................................................................          جلسه نهم : سوختن

موضوع آزمایش 1 : سوختن منیزیم در کربن دی اکسید

از عینک ایمنی  استفاده شود و نکات ایمنی کار با شعله کاملا رعایت گردد.

آزمایش های شیمی سال سوم تجربی و ریاضی

 جلسه اول:مبانی کار عملی در آزمایشگاه

1-آشنایی با محیط آزمایشگاه     2-  قوانین و مقررات ایمنی و علائم هشدار دهنده

3-   وسایل آزمایشگاهی متداول و طرز کار با آن    4- گزارش نویسی      5-  گروه بندی

..........................................................................................................................................

جلسه دوم :   (  بررسی انواع واکنش های شیمیایی 1)

موضوع آزمایش 1 : ترکیب گاز آمونیاک و گاز  هیدروژن کلریک    

موضوع آزمایش 2 : سوختن منیزیم

موضوع آزمایش 3:  سوختن گوگرد    

 موضوع آزمایش4:   بررسی وا کنش کوه آتشفشان( تجزیه آمونیم دی کرومات)

..........................................................................................................................................

جلسه سوم: (  بررسی انواع واکنش های شیمیایی2)

 موضوع آزمایش1:   واکنش آهن با  مس (ll )سولفات 

موضوع آزمایش 2:    واکنش سیم مسی با محلول رقیق نقره نیترات

 موضوع آزمایش 3: واکنش فلز آلومینیم با محلول مس(ll)سولفا ت

..........................................................................................................................................

 جلسه چهارم: (  بررسی انواع واکنش های شیمیایی3)

 واکنش جانشینی دوگانه : شناسایی یونهای   + Pb²⁺ ، Fe³⁺ ، Ba²⁺ ، Ag 

 موضوع آزمایش 1 :   واکنش محلول سرب (ll) نیترات و محلول پتاسیم یدید

 موضوع آزمایش2: واکنش محلول آهن(lll) کلرید با محلول سدیم هیدروکسید

موضوع آزمایش3: واکنش محلول آهن (lll)  کلرید با محلول پتاسیم تیو سیانات K SCN

موضوع آزمایش4 : واکنش محلول باریم کلرید و محلول سدیم سولفات

موضوع آزمایش5  : واکنش محلول نقره نیترات و محلول نمک طعام

نکات ایمنی : سرب نیترات ، باریم کلرید سمی هستند و تماس محلول و جامد نیترات نقره با پوست سوختگی قهوه ای رنگی ایجاد می کند

......................................................................................................................................................................................................................................

جلسه پنجم : تهیه محلول با غلظت معین

یادآوری: نکات کار باترازو

یادآوری:  روش کار و استفاده صحیح از  وسایل حجم سنجی(پی پت،استوانه مدرج، بورت، بالن)

موضوع آزمایش 1 : تهیه محلول های با غلظت معین (یادآوری مفهوم غلظت)

        *        تهیه100 ml محلول سدیم کربنات با غلظت( مولار  5/0 )

        *        تهیه250 ml محلول مس (II) سولفات با غلظت (مولار 5/0 )

گروه های  دانش آموزان به دو  قسمت شوند یک سری از گروه ها  محلول سدیم کربنات و سری دیگر  محلول مس (II) سولفات را تهیه کنند.

موضوع آزمایش 2 : تهیه محلول رقیق با غلظت معین از یک محلول غلیظ تر با غلظت معین

 m2v2 = m1v1

تهیه 100 ml محلول 02/0  مول در لیتر پتاسیم دی کرومات از محلول  2/0 مول در لیتر آن

نکته ایمنی: مس اا سولفا ت و پتاسیم دی کرومات سمی و تماس آنها  با پوست آسیب رسان است

..........................................................................................................................................

جلسه ششم : سنجش محلول های اسید و باز m₂v₂= m₁v₁    

 موضوع آزمایش  1: استاندارد کردن محلول HCl (محاسبه مولاریته آن ) برای دانش آموزان برجسته به دست آوردن حجم اسید هیدروکلریک x مولار لازم برای خنثی کردن10  cc محلول کربنات سدیم 05/0 مولار در حضور معرف

 حجم اسید مصرفی و نقطه ختم عمل با توجه به   pH تغییر رنگ شناساگر متفاوت است  .  معرف  فنل فتالئین در جانشین  شدن اولینH+ ومعرف  متیل اورانژ پس از  جانشین  شدن  دومین  H+  تغییر رنگ می دهد.( محلول  مولار1سدیم کربنات دارای  pH=11.6  و سدیم هیدروژن کربناتpH=8.3 و کربنیک اسید ناپایدار (CO2+H2O ) pH=4 می باشد).

 موضوع آزمایش2: تعیین مولاریته محلول سدیم هیدروکسید

به دست آوردن حجم اسید هیدروکلریک  استاندارد( با ملاریته معلوم شده ) لازم  برای خنثی کردن10 cc محلول سود Xمولار در حضور معرف  ترجیحاًتورنسل یا فنل فتالئین  و تعیین مولاریته سود

..........................................................................................................................................

جلسه هفتم : ترمو دینامیک، گرمای واکنش

 معرفی سیستم های باز ، بسته ، منزوی یا ایزوله  (معرفی گرماسنج ها  و بخش های مختلف یک گرماسنج لیوانی)

بررسی تغییر انرژی داخلی یک سیستم : همراه با  انجام کار روی محیط باشد (با تغییر حجم ودر فشار ثابت)

موضوع آزمایش 1: واکنش اسید هیدروکلریک و روی در یک سیستم ایزوله در فشار ثابت

   بررسی تغییر انرژی داخلی یک سیستم :  در حجم ثابت

   آزمایش:2 واکنش مس اا سولفات وفلز روی در یک سیستم ایزوله در حجم ثابت

آ زمایش 3 : تعیین ظرفیت گرمای ویژه آلومینیم و محاسبه  ظرفیت گرمای مولی آن

..........................................................................................................................................

جلسه هشتم : آنتالپی انحلال

    بررسی تغییر انرژی داخلی یک سیستم :  در فشار ثابت  

پیشنهاد می شود : برای انجام این آزمایش ها بجای استفاده از گرماسنج لیوانی آزمایشگاه فیزیک، از لوله آزمایش قطور قرار گرفته درداخل ارلن استفاده کنتد.

 موضوع آزمایش 1 : تعیین ظرفیت گرمایی گرماسنج

موضوع آزمایش   2: اندازه گیری  H∆ دو گرم کلسیم کلرید خشک در 20cc آب

موضوع آزمایش   3: اندازه گیری H∆ دو گرم آمونیم نیترات در20 cc آب

 گروه های  دانش آموزان به دو  قسمت شوند یک سری از گروه ها آزمایش تعیین

  H∆ مولی  انحلال کلسیم کلرید سری دیگر  H∆ مولی آمونیم نیترات را انجام دهند.        

موضوع آزمایش 4 : اندازه گیری آنتالپی تبخیر آب41= H∆

 موضوع آزمایش 5 : اندازه گیری آنتالپی ذوب یخ                     

  موضوع آزمایش 6 : اندازه گیری گرمای سوختن اتانول            

 جلسه دوازدهم: انرژی آزاد گیبس ∆ G ( بررسی اجمالی فرآیندهای خودبخودی و غیر خودبخودی)

..........................................................................................................................................

جلسه نهم ·بررسی فرآیندهای خودبخودی       

موضوع آزمایش1:  انحلال NaOH در آب،

موضوع آزمایش 2:آزمایش تجزیه آمونیوم دی کرومات( کوه آتشفشان)

       0  <∆H گرما گیر ،    0< T∆Sافزایش بی نظمی( T ∆S < ∆ H   )

موضوع آزمایش 3:انحلال آمونیم نیترات در آب،

موضوع آزمایش4: تبخیر موادفرار مانند الکل                   

 موضوع آزمایش5: تصعید ید یا تصعید نفتالن

      0 >∆H     گرما ده ،           0> T∆S کاهش بی نظمی ( T ∆S   <   ∆ H  )

موضوع آزمایش :6  انحلال گاز آمونیاک  در آب(آزمایش فواره آمونیاکی)

 *بررسی فرآیندهای غیر خودبخودی   0  >   T ∆S  ∆G =∆ H- 

    0<∆H گرما گیر ،       0 <    T ∆S کاهش  بی نظمی

موضوع آزمایش7:  انحلال گاز هیدروژن  در آب

..........................................................................................................................................

جلسه دهم : انحلال پذیری

موضوع آزمایش 1:تهیه مخلوط تک فازی (مخلوط همگن –محلول)۵ سی سی  آب و ۵سی سی  اتانل را در یک  استوانه  مدرج 100 cc   مخلوط کنید

موضوع آزمایش 2:تهیه مخلوط دو فازی 5cc آب و 5cc روغن مایع   را در  یک قیف جدا کننده  مخلوط کنید

آزمایش 3:مقایسه انحلال پذیری  مس اا هیدروکسید،  مس اا استات و مس اا نیترات

..........................................................................................................................................

جلسه یازدهم: قابلیت انحلال

موضوع آزمایش 1:رسم منحنی قابلیت انحلال   پتاسیم نیترات درcc  2 آب

موضوع آزمایش 2:تهیه محلول سیر شده و فرا سیر شده  سدیم استات

 موضوع آزمایش 3: مشاهده جدا شدن و رشد  بلور سدیم استات از یک قطره محلول آن ،  روی لام میکرسکوپ

 چلسه دوازدهم :محلول ها

موضوع آزمایش 1: محلول های الکترولیت

موضوع آزمایش 2: اندازه گیری نقطه ی جوش مایع ها

موضوع آزمایش 3: افزایش نقطه جوش و نزول نقطه انجماد در اثر وجود ناخالص

..........................................................................................................................................

جلسه شانزدهم : کلوئیدها

موضوع آزمایش 1: بررسی خواص کلوئیدها

·        پخش نور ( اثرتیندال)

·        حرکت براونی ذرات کلوئید در زیر میکرسکوپ

·        لخته شدن ( بار الکتریکی ذره های کلوئیدی

موضوع آزمایش 2 : تهیه یک امولسیون خوراکی (تهیه مایونز)